Het hout

De eik als hout

Algemeen

 

De kleur van eikenhout is geelbruin tot donkerbruin en steekt duidelijk af tegen het spinthout dat lichtbruin tot wit is. Jonge bomen bevatten meer spint dan oudere (25 tot 50mm). De draad is recht met een matige tot grove nerf. Het drogen verloopt traag met neiging tot kromtrekken, scheuren en verkleuren.

Door het hoge gehalte aan looizuur (tanic acid) verkleurt het hout blauwzwart bij gebruik van niet roestvaste bevestigingsmiddelen. Het hout ‘heeft blauw’ wordt gezegd. Voor buitenhout is dit zwart worden een kleiner probleem, omdat door de grijze verkleuring het zwartblauwe uiteindelijk totaal opgaat in het grijze. Bekijk liever de voordelen van dit looizuur. Door dit looizuur is de duurzaamheid erg hoog (klasse II tot III). Het looizuur is de natuurlijke bescherming van de levende boom tegen insectenvraat en aantasting door bacteriën. Je kan het hoge gehalte looizuur vaststellen door de ietwat zurige geur van eikenhout en dan vooral bij nog nat vers eikenhout. Verder is het door het looizuur dat ‘op eikenhouten vaten gerijpt’ zoveel waarde heeft bij wijnbrouwers en whiskystokers. Ook kastanjehout heeft deze eigenschappen.

Eikenhout heeft duidelijke groeiringen doordat het vroeghout grote houtvaten bevat (houtvaten zijn de transportkanalen voor water en voedingsmiddelen). Ook zeer typisch voor eikenhout zijn de zogenaamde spiegels of houtstralen. Dit zijn radiale kanalen, dus vanuit de bast naar het centrum van de boom. De kleur van deze spiegels verschilt van het echte hout waardoor ze erg opvallen. Het is een zeer gewaardeerde eigenschap.

 

Gebruik

 

Eikenhout is het hout van het verleden. Wegens de grote beschikbaarheid in vroegere jaren werd eikenhout voor allerlei doeleinden gebruikt. De houtsoortheeft meer als zijn deugdelijkheid bewezen.

Reeds eeuwen wordt het hout gebruikt in dakconstructies. Nog steeds worden oude eikenhouten gebinten erg gewaardeerd en veel van deze gebinten worden tegenwoordig weer zorgvuldig gerestaureerd. Ook voor de dragende constructie van een vakwerkbouw werd bijna altijd eikenhout gebruikt. Verder werden ramen, deuren, schouwbalken en sloten uit eik vervaardigd. In het huis werden er kasten, keukens en trappen uit gemaakt. Ook in de molenbouw werd eikenhout veelvuldig gebruikt. Boerenkarren, boten en sloepen net zoals vele onderdelen van het tuigage van zeilschepen waren van eik vervaardigd.

Vele hectaren weiden werden omheind met prikkeldraad bevestigd op gekloven eiken stammetjes. De palen zelf zijn ondertussen dikwijls tot kunstwerken verweerd. Ontelbare vaten werden en worden nog steeds gemaakt van het hout en na hun gebruik wordt het hout van oude whiskyvaten gemalen en verkocht om op te barbecuen. Om het rijpen op eiken vaten te simuleren worden voor de thuisbrouwers eiken ‘chips’ verkocht.

Jansen Michiel Comm.V. Heerle 78 BE-2328 Meerle (Hoogstraten) 0032 (0) 495 65 38 97 Algemene voorwaarden